AI Act art. 4: obowiązek szkolenia pracowników z AI

AI Act to rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji. Jego art. 4 stanowi, że dostawcy i podmioty stosujące systemy AI podejmują środki, aby zapewnić, w możliwie największym stopniu, odpowiedni poziom kompetencji w zakresie AI wśród swojego personelu i innych osób zajmujących się działaniem i wykorzystaniem systemów AI w ich imieniu.

Przepis każe uwzględnić wiedzę techniczną tych osób, ich doświadczenie, wykształcenie i wyszkolenie, a także kontekst, w którym systemy AI są wykorzystywane. Nie wskazuje jednej formy realizacji obowiązku. Firma sama decyduje, czy będzie to szkolenie, instrukcja, polityka wewnętrzna, czy połączenie kilku działań.

Podmiot stosujący to w uproszczeniu każdy, kto wykorzystuje system AI w ramach swojej działalności zawodowej. Jeśli pracownicy firmy korzystają w pracy z chatbotów, generatorów tekstu i grafiki, narzędzi do transkrypcji czy analizy dokumentów, firma najpewniej mieści się w tej definicji.

W praktyce oznacza to większość firm, w których ktoś pisze z pomocą AI maile, oferty, posty albo raporty. Nie ma znaczenia, czy narzędzie zostało kupione centralnie, czy pracownik korzysta z niego na własną rękę. Dlatego pierwszym krokiem jest sprawdzenie, jak AI jest faktycznie używana w firmie.

Zacznijcie od spisania narzędzi AI, z których korzystają pracownicy, i zadań, do których ich używają. Zapytajcie wprost każdy dział, bo część osób korzysta z prywatnych kont i darmowych wersji. Taka lista często zaskakuje zarząd.

Przy każdym narzędziu zanotujcie, jakie dane do niego trafiają: dane klientów, dokumenty wewnętrzne, dane osobowe kandydatów. To pozwala ocenić, gdzie ryzyko jest największe i od czego zacząć porządki.

Na podstawie inwentaryzacji ustalcie proste zasady. Powinny odpowiadać na pytania, z jakich narzędzi i kont wolno korzystać, jakich danych nie wolno wpisywać, kiedy wynik musi sprawdzić inna osoba i kogo pytać w razie wątpliwości. Zasady zapiszcie w krótkiej polityce korzystania z AI.

Polityka nie musi być długa. Ważne, żeby pracownicy ją znali i rozumieli. Przy jej przyjmowaniu warto skonsultować treść z prawnikiem firmy, zwłaszcza w zakresie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa.

Szkolenie jest najprostszym sposobem budowania kompetencji, o których mówi art. 4. Program powinien odnosić się do narzędzi i zadań faktycznie występujących w firmie. Inna wiedza jest potrzebna handlowcowi piszącemu oferty, a inna rekruterowi, który korzysta z AI przy selekcji CV.

Dobre szkolenie obejmuje co najmniej poniższe tematy. Praktyczny program w formacie 3,5 godziny opisujemy na stronie szkolenia AI Act dla pracowników.

Zachowajcie program szkolenia, listę uczestników, materiały i przyjętą politykę. Takie dokumenty pomagają pokazać, jakie działania firma podjęła w zakresie kompetencji AI. Przydają się też przy wdrażaniu nowych pracowników.

Narzędzia AI zmieniają się szybko, więc zasady i szkolenia warto przeglądać co jakiś czas, np. przy wprowadzeniu nowego narzędzia albo zmianie sposobu pracy działu. Nowe osoby powinny poznać politykę AI w ramach wdrożenia.